KELEBEK ETKİSİ

Bugün size seneler evvel seyrettiğim ve çok beğendiğim bir filmden ve o filme konu olan bir teoriden bahsetmek istiyorum. Filmin adı “Kelebek Etkisi“

Aslında Kelebek Etkisi, 1963 yılında Edward LORENZ tarafından geliştirilmiş, bir matematik teorisi. Bu teoriye göre, “bir sistemdeki başlangıç verilerinde yapılacak ufak bir değişiklik, büyük ve öngörülemez sonuçlar doğurabilir.”

Lorenz bu teorisini sunarken, “Afrika'da bir kelebeğin kanat çırpışı, Amerika'da fırtınaya sebep olabilir;”  cümlesini kullanmış ve teori Kelebek Etkisi olarak adlandırılmıştır.

İşte benim seyrettiğim film bu teoriden yola çıkmış ve Eric BRESS ve J.Mackye GRUBER, senaryosunu birlikte yazdıkları ve birlikte yönettikleri Kelebek Etkisi filmini yapmışlardır.

Filmde, Evan, günlüklerini okurken geçmişe dönebileceğini ve geçmişi bugünkü aklıyla yeniden yaşayarak, değiştirebileceğini farkediyor. Ama her geriye dönüş, akıl almaz sonuçlarla yaşamını kabusa dönüştürür ve Evan'a hayal ettiğini bulmasına izin vermez.

Ayrıca seneler evvel izlediğim ve çok etkisinde kaldığım ünlü Fransız yönetmeni ”Claude Lelouch“’un gerçekleştirdiği “Toute Une Vie” ( Tüm Bir Yaşam) adlı 1974 yapımı filminde de hayatta başınıza gelen tesadüflerin seneler sonra ortaya nasıl çıktığını anlatıyordu.

Bu filmi izledikten sonra, çok etkilenmiş ve düşünmeye başlamıştım.

Gerçekten böyle bir seçeneğe sahip olsaydım, geriye dönerek, bugünkü aklımla neleri değiştirmek isterdim diye?

Aslında bu soru kime yöneltilirse yöneltilsin, herkesin söyleyeceği, “Şimdiki aklım olsaydı” ile başlayan iç geçirmeler, serzenişler ve keşke ile başlayan bazı cümleler olacaktır.

Benim de hayatımda keşke yapmasaydım veya iyi ki yapmışım diye düşündüğüm birçok olay vardı geçmişte.

Koçluk mesleğine başladıktan sonra hayatta keşkelerin olmaması gerektiğini öğrensem de kelebek etkisi teorisinin nasıl yürüdüğünü anlatmaya devam etmek istiyorum.

Mesela hayatınızın bazı dönemlerinde başınıza tesadüfen gelen bazı olaylar veya raslantıların sizin ve ailenizin o tarihten sonraki yaşamınızın farklı olmasına yol açtığını hiç düşünmüş müydünüz? Aşağıda size bazı örnekler vermek istiyorum. İsim vermeden benim tanıdığım bazı kişilerin kendi ve ailelerinin yaşamlarının bahsedilen kelebek etkisiyle nasıl değiştiğini göreceksiniz.

Mesela bir gün yolda yürüyorsunuz ve bir aydır işsiz kaldığınızı düşünerek hayıflanırken aniden karşınıza 20 senedir görmediğiniz bir arkadaşınız çıkıyor. Ayaküstü konuşup birbirinizi ne kadar özlediğinizden bahsediyorsunuz. Sonra bir kahve içiyorsunuz birlikte. Sohbet esnasında arkadaşınız sizin işsiz olduğunuzu öğreniyor ve kendisinin müteahhitlik yaptığını, aslında sizin gibi güvenilir bir ortağa ihtiyaç olduğundan bahsediyor size. Ve arkasından “Hadi gel birlikte çalışalım” diyor. Siz de inşaat mühendisisiniz ama hayatınızda hiç ticaret yapmamışsınız. Evlisiniz ve özel okulda okuyan bir çocuğunuz var. Mecburen kabul ediyorsunuz bu teklifi. Okulun senetlerini ödemekte zorlanıyorsunuz çünkü. Evin yürümesinin elinizdeki emeklilik maaşıyla olamayacağı da aşikar. Belli bir dönem sonra şirketin işleri açılıyor. Yeni ve büyük ihaleler alınıyor. İhale dosyalarında nasıl davranılması gerektiğini öğreniyorsunuz. Müşterilerle tanışıyorsunuz. Kendinize saygı duyurmaya başlatıyorsunuz.

Zaman geçtikçe, arkadaşınız ilk aşamada şirketin % 10 daha sonra % 20 hissesini size devrediyor. Altınızdaki eski model araç sıfır kilometre yeni bir şirket aracıyla değiştiriliyor. İşler hep iyi gidiyor. Çocuğunuz liseyi bitiriyor. Onu, imkanlarınız elverdiği için yurtdışına gönderiyorsunuz. O da başarılı oluyor. 6 senede İnşaat Mühendisi olup Türkiye’ye geliyor. Bu arada şahsınıza bir tekne alıyorsunuz. Hayatınız çok güzel gidiyor.

İşte kelebek etkisinin başlangıcı arkadaşınızı tesadüfen gördüğünüz o an. Görmeseniz hayatınız farklı gelişecekti. Belki iyi belki kötü. Bu verdiğim örnekte her şey sizin verdiğiniz karardan sonra da olumlu gelişmiş.

Peki bir de şöyle düşünelim; farz edin ki yukarıdaki tesadüfi başlangıçta yine kararınızı olumlu olarak verdiniz. İşler iyi gitmeye başladı fakat bir gün inşaatta üst katlarda denetim yaparken başınız döndü veya ayağınız takıldı ve 5. kattan aşağıya düştünüz. Yaşamınız sona erdi. Sona erdiği gibi arkanızda kalan eş ve çocuklarınızın da yaşamı aniden değişecekti.

Başka bir örnek; başarılı bir sporcu arkadaşımız başarılarına başarı katarken okul arkadaşlarıyla gittiği bir tatil köyünde yüzme havuzunun bitişik olduğu bir duvardan devamlı havuza atlayarak eğleniyor. Havuzdan çıkmadan evvel son bir atlayış daha yapmak istiyor. Suya atlıyor. Ancak atladığı havuzun o bölümündeki su derinliği az olduğu için başını çarpıp boynunu kırıyor. Havuzdan çıkartıp ilk başta tatil beldesindeki bir hastaneye, oradan da İstanbul’a başka bir hastaneye nakli yapılıyor. Girilen birkaç ameliyat ve tedavi sonuç vermiyor. Ve hem okulunda hem de spor yaşamında başarılı olan arkadaşımız 14 yaşından sonra boynundan altı felçli olarak bugüne kadar yaşamını sürdürüyor.

İşte havuzdan son bir kez daha atlama kararının getirdiği yaşam değişikliği. Yine bu örneği değiştirip son atlayışı yapmadığını düşünelim. Belki okulda çok başarılı olup tıp fakültesini kazanacak, mezun olduktan sonra başarılı bir cerrah olacak, günün birinde havuzdan düşen bir çocuğu ameliyat edecekti. Veya yaptığı spor dalında da çok başarılı olacak belki Avrupa şampiyonu olarak tarihe yazılacaktı başarıları.

İşte bugünkü aklınıza, geçmişinizdeki deneyimlerinizle ulaştığınıza göre, bu bilinç durumunda geriye dönerseniz, istediğiniz değişikliğe ulaşabilmeniz mümkün olabilir mi? 

İşte tam da burada, yeni bir teoriye ihtiyaç var. “Kaos Teorisi”

Bu teoriye göre, bir çok farklı girdinin, sürekli değişerek, fiziksel değişimler ve farklı düzenler yaratması ve bu düzenlerin, yine sistemin kendisini etkileyerek, insan zekasının ve günümüzdeki gözlem ve bilimsel tahmin yeteneklerinin çok üstünde olasılıklara yol açması mümkün. Öyleyse bugünkü aklınızla geçmişinizi düzelttiğinizde, bugününüzle ilgili olacağını düşündüğünüz değişimler olumlu ve olumsuz olarak, kaos teorisinde de ifade edildiği gibi, insan zekasının ve günümüzdeki gözlem ve bilimsel tahmin yeteneklerinin çok üstünde olasılıklara yol açabilir.

Geçmişte her ne yaşandıysa, yaşanması gerektiği içindi ve o gün için, doğru olanlar onlardı.

Bizi bugüne getiren, bize bugünkü aklımızı veren de, o deneyimlerdi.

Geçmişi değiştirmemize, olanak değil, gerek olmadığı bu bilimsel teoriler ile ispatlanmışken, bu iki teori, geleceğimizi şekillendirmemizde son derece yarar sağlayacaktır.

Sonuç olarak bugün yapacağınız küçük bir değişiklik, hayatınızda kelebek etkisi yaratabilir ve geleceğinizde olağanüstü değişimlere götürebilir sizi.

1 Hata,

1 Yalan,

1 Müzik,

1 Kişi,

1 Gerçek,

1 Cümle,

1 Mesaj,

1 Saniyede hayatınızı değiştirebilir .


Doğru zaman “Şu andır“. Başlamak için vakit kaybetmeyin!